top of page

2019

Czorsztyn, Niedzica i Krościenko – zamki nad Dunajcem

 

W sercu Pienin, nad wodami Jeziora Czorsztyńskiego, stoją dwa średniowieczne zamki. Dzieli je zaledwie kilka kilometrów, ale przez stulecia należały do dwóch różnych państw. Czorsztyn strzegł granic Królestwa Polskiego, a Niedzica była twierdzą węgierską. Dziś oba zamki znajdują się w Polsce i należą do najbardziej malowniczych zabytków południowej Małopolski.

Czorsztyn – polska strażnica graniczna

Początki zamku sięgają XIII wieku, a jego rozbudowa związana jest z Kazimierzem Wielkim. Warownia pilnowała ważnego szlaku handlowego prowadzącego z Krakowa na Węgry. Zatrzymywali się tutaj polscy monarchowie, między innymi Kazimierz Wielki, Władysław Jagiełło i królowa Jadwiga.

W 1651 roku zamek na krótko opanował Aleksander Kostka-Napierski, przywódca chłopskiego buntu na Podhalu. Pożar pod koniec XVIII wieku przypieczętował los twierdzy, która stopniowo zamieniła się w ruinę.

Niedzica – węgierski zamek i tajemnica Inków

Po przeciwnej stronie jeziora wznosi się zamek Dunajec w Niedzicy, zbudowany w XIV wieku przez węgierski ród Berzeviczych. Przez stulecia należał do węgierskich rodzin szlacheckich, a jego historia związana jest z dziejami Spisza.

Z zamkiem wiąże się niezwykła legenda o skarbie Inków. Według opowieści potomkowie inkaskiej arystokracji mieli dotrzeć aż do Niedzicy, przywożąc ze sobą tajemnicze dokumenty zapisane pismem węzełkowym – kipu. W 1946 roku rzeczywiście odnaleziono tu przedmiot uznany za inkaskie kipu, ale historia ukrytego skarbu nie została potwierdzona. Legenda do dziś przyciąga poszukiwaczy tajemnic.

Jezioro, którego kiedyś nie było

Dzisiejszy krajobraz powstał stosunkowo niedawno. Jezioro Czorsztyńskie jest sztucznym zbiornikiem utworzonym przez spiętrzenie Dunajca. Budowę zapory zakończono w 1997 roku, a pod wodą znalazły się fragmenty dawnych miejscowości, dróg i pól uprawnych. Mieszkańców części terenów przeznaczonych pod zalew trzeba było przesiedlić.

Powstanie jeziora całkowicie zmieniło otoczenie zamków. Dawne graniczne twierdze stały się malowniczymi warowniami górującymi nad rozległą taflą wody.

Krościenko nad Dunajcem – u bram Pienin

Niedaleko stąd leży Krościenko nad Dunajcem, niewielkie miasteczko o średniowiecznym rodowodzie, położone u zbiegu Dunajca i Krośnicy. Od stuleci stanowi ważny punkt na szlakach prowadzących przez Pieniny i Beskid Sądecki.

Dziś Krościenko jest jedną z bram Pienińskiego Parku Narodowego, znaną z tradycyjnej zabudowy, górskich krajobrazów i bliskości słynnego przełomu Dunajca.

bottom of page