top of page

Maj 2017

Amazonia

LETICIA – kolumbijskie miasto na końcu świata

Na samym południowym krańcu Kolumbii, pośród ogromnych połaci amazońskiej dżungli, leży Leticia – miasto, do którego z pozostałej części kraju nie prowadzi żadna droga. Można tu przylecieć samolotem albo dotrzeć rzeką z Brazylii lub Peru.

Leticia jest miejscem niezwykłym również z innego powodu. Spotykają się tutaj granice trzech państw: Kolumbii, Brazylii i Peru. Do brazylijskiej Tabatingi można pojechać tuk-tukiem, a do peruwiańskich osad przepłynąć łodzią przez Amazonkę.

Wbrew wyobrażeniom o zagubionej w dżungli osadzie Leticia okazuje się przyjaznym, kolorowym i pełnym życia miastem. Wśród tropikalnej zieleni stoją niewysokie domy, ulice wypełniają motocykle i trójkołowe taksówki, a w ogrodach kwitną bujne egzotyczne rośliny. Codzienne życie płynie tutaj spokojnym rytmem, wyznaczanym przez rzekę, pogodę i bliskość tropikalnego lasu.

Amazonka jest nie tylko częścią krajobrazu, lecz przede wszystkim główną drogą komunikacyjną regionu. Łodziami przewozi się mieszkańców, żywność, towary i turystów. Nadbrzeże jest miejscem nieustannego ruchu, a za rzeką rozciąga się niemal bezkresny świat amazońskiej przyrody.

Leticia ma swój szczególny urok. Nie imponuje zabytkami ani wielkomiejską architekturą. Zaskakuje natomiast atmosferą, zielenią i zwyczajnością życia w jednym z najbardziej odizolowanych zakątków Kolumbii.

Wielka, brunatna rzeka

Amazonka nie przypomina błękitnych rzek z turystycznych folderów. Jej wody są brunatne, mętne, pełne drobnych osadów niesionych z odległych obszarów dorzecza. Nie jest to jednak brud w potocznym znaczeniu tego słowa, lecz naturalna cecha wielkiej rzeki transportującej ogromne ilości mułu i materiału organicznego.

Nurt jest potężny. Z prądem płyną gałęzie, pnie i całe konary drzew, czasem z zadziwiającą prędkością. Dla niewielkich łodzi stanowią poważną przeszkodę, dlatego miejscowi sternicy muszą uważnie obserwować powierzchnię wody. Amazonka jest nie tylko szlakiem komunikacyjnym, ale również żywiołem, który nieustannie zmienia swoje brzegi, poziom wody i krajobraz.

Od czasu do czasu ponad brunatną powierzchnię wynurzają się różowe delfiny amazońskie, nazywane boto. Te niezwykłe ssaki żyją w mętnych wodach rzeki, orientując się przede wszystkim dzięki echolokacji. Ich ubarwienie zmienia się od szarego do różowego, szczególnie u dorosłych samców. Dostrzec je można tylko przez chwilę, zanim ponownie znikną pod wodą.

Życie nad Amazonką

Wzdłuż rzeki pojawiają się niewielkie osady, często złożone z kilku lub kilkunastu drewnianych domów stojących na wysokich palach. To przystosowanie do ogromnych sezonowych wahań poziomu wody, która w porze wezbrań potrafi zalać rozległe połacie lasu.

Tutaj Amazonka zastępuje drogę. Łodziami mieszkańcy przewożą żywność, towary, materiały budowlane i dzieci do szkoły. Niewielkie przystanie i pomosty pełnią funkcję przystanków, a rzeka łączy osady oddalone od siebie o wiele kilometrów.

W tej części Amazonii od pokoleń mieszkają rdzenne społeczności, między innymi Tikuna, zachowujące własne tradycje, język i elementy dawnej kultury.

Wyspa małp i indiańska Macedonia

Jednym z przystanków jest Isla de los Micos, czyli Wyspa Małp. Żyjące tam małe małpy są przyzwyczajone do obecności turystów i bez ceremonii wskakują im na ramiona, a nawet na głowy. To jedna z najbardziej znanych atrakcji turystycznych kolumbijskiej Amazonii.

Dalej na trasie znajduje się Macedonia – osada rdzennej społeczności Tikuna. W miejscowej maloce, tradycyjnym domu spotkań, odbywają się pokazy tańców i muzyki oraz prezentacje rękodzieła. Dla mieszkańców turystyka stała się jednym ze źródeł dochodu, a dla odwiedzających okazją do poznania choćby niewielkiego fragmentu kultury amazońskich społeczności.

Kolejnym przystankiem jest Puerto Nariño, niewielkie kolumbijskie miasteczko nad Amazonką, znane z ulic, po których nie jeżdżą zwykłe samochody. Transport wodny pozostaje tutaj podstawowym sposobem komunikacji z resztą regionu.

Na chwilę do Peru

W drodze powrotnej łódź przekracza granicę z Peru, zatrzymując się przy jednej z nadrzecznych osad. Granica państwowa, tak wyraźna na mapie, w amazońskim krajobrazie jest niemal niewidoczna. Po obu jej stronach rozciąga się ten sam las tropikalny, płynie ta sama rzeka, a życie mieszkańców podporządkowane jest podobnym warunkom przyrodniczym.

W jednej z turystycznych osad można z bliska zobaczyć miejscowe zwierzęta – małpy, papugi, żółwie, a nawet ogromne węże. Nie są to przypadkowe spotkania z dziką przyrodą, lecz zorganizowana atrakcja, stanowiąca również źródło zarobku dla mieszkańców.

Amazonia pozostawia szczególne wrażenie. Nie tylko ze względu na bogactwo przyrody, lecz także na ogrom przestrzeni, siłę rzeki i życie ludzi, którzy od pokoleń potrafią dostosować swoją codzienność do jej nieustannie zmieniającego się rytmu.

Amazonką w górę rzeki – z Leticii do Peru

O wpół do ósmej rano z przystani w kolumbijskiej Leticii wyrusza łódź Anna Valentina II. Przed nią całodzienna wyprawa w górę Amazonki, przez krainę tropikalnych lasów, nadrzecznych osad i niewielkich indiańskich wiosek. Trasa prowadzi przez kolumbijską część Amazonii, z krótkim wypadem na peruwiański brzeg.

bottom of page