2020

Augustów, Wigry, Suwałki, Sejny

Suwalszczyzna to kraina jezior, lasów i pogranicza polsko-litewskiego. Nad jeziorem Wigry wznosi się barokowy klasztor kamedułów, ufundowany w XVII wieku przez króla Jana Kazimierza. To właśnie kameduli przyczynili się do powstania Suwałk, których szerokie ulice i klasycystyczna zabudowa wyróżniają miasto na tle regionu. W pobliskich Sejnach, od stuleci związanych z kulturą polską i litewską, zachowały się imponujące zabudowania dawnego klasztoru dominikanów. A Augustów przypomina, że tutejsze jeziora i rzeki były nie tylko miejscem wypoczynku, lecz także ważnymi szlakami komunikacyjnymi.

Mazury i Warmia (sierpień)

Warmia i Mazury, często traktowane jako jedna kraina, mają odmienną historię. Warmia przez stulecia była katolickim dominium biskupim, natomiast Mazury pozostawały pod silnym wpływem protestanckich Prus. Dziś oba regiony kojarzą się przede wszystkim z jeziorami, lasami i żeglarstwem, ale kryją również gotyckie zamki, zabytkowe miasteczka i ślady wielokulturowej przeszłości dawnych Prus Wschodnich. To jeden z tych zakątków Polski, gdzie historia i przyroda są równie interesujące.

Żuławy Wiślane, Kanał Elbląski, Pasłęk, Elbląg (sierpień)

Żuławy Wiślane to niezwykła kraina ukształtowana przez wodę i człowieka. Przez stulecia osadnicy, w tym mennonici przybywający z Niderlandów, budowali tu wały, kanały i systemy odwadniające. Pozostawili po sobie charakterystyczne domy podcieniowe oraz krajobraz przypominający miejscami Holandię. Niedaleko znajduje się XIX-wieczny Kanał Elbląski, słynący z unikatowych pochylni, po których statki przemieszczają się na specjalnych wózkach po lądzie. Elbląg i Pasłęk dopełniają obraz regionu o bogatej, wielowiekowej historii.

Zalipie i Pacanów (wrzesień)

Zalipie zasłynęło jako malowana wieś, w której tradycja ozdabiania domów kolorowymi kwiatami narodziła się na przełomie XIX i XX wieku. Początkowo malowidła miały upiększać okopcone dymem ściany wiejskich chat, z czasem stały się prawdziwą sztuką ludową. Niedaleki Pacanów zawdzięcza swoją współczesną sławę Koziołkowi Matołkowi, bohaterowi książek Kornela Makuszyńskiego i Mariana Walentynowicza. Dziś działa tam Europejskie Centrum Bajki, przypominające, że nawet niewielkie miejscowości mogą stać się częścią polskiej kultury.

Kielecczyzna – Busko-Zdrój, Wiślica (wrzesień)

Busko-Zdrój należy do najstarszych polskich uzdrowisk, znanych z leczniczych wód siarczkowych. Jego rozwój rozpoczął się w XIX wieku, a elegancki Park Zdrojowy i klasycystyczne łazienki projektu Henryka Marconiego przypominają czasy, gdy do wód wyjeżdżało się całymi rodzinami. Zupełnie inny charakter ma pobliska Wiślica — niewielkie dziś miasteczko, które w średniowieczu należało do ważnych ośrodków Małopolski. W gotyckiej kolegiacie, ufundowanej przez Kazimierza Wielkiego, odkryto pozostałości wcześniejszych świątyń romańskich i słynną XII-wieczną posadzkę Orantów.

Dolny Śląsk – Wrocław, Świdnica (wrzesień)

Wrocław, historyczna stolica Śląska, przez stulecia znajdował się pod panowaniem Piastów, królów czeskich, Habsburgów i Prus. Ta skomplikowana przeszłość pozostawiła niezwykłą mozaikę architektury — od gotyckich kościołów Ostrowa Tumskiego po barokowe pałace i reprezentacyjne kamienice. W pobliskiej Świdnicy zachował się jeden z najcenniejszych zabytków protestanckiej Europy — XVII-wieczny Kościół Pokoju, wpisany na listę UNESCO. Wzniesiony z drewna, gliny i słomy, miał być budowlą nietrwałą, a przetrwał już ponad trzy i pół stulecia.

Dolny Śląsk – Zamki (wrzesień)

Dolny Śląsk bywa nazywany krainą zamków i pałaców. Przez wieki powstawały tu średniowieczne warownie książąt piastowskich, renesansowe rezydencje szlacheckie i okazałe pałace arystokratycznych rodów. Wielokrotne zmiany granic i władców sprawiły, że region zachował wyjątkową różnorodność architektoniczną. Niektóre zamki zostały pieczołowicie odrestaurowane, inne pozostają malowniczymi ruinami. Każdy jest świadectwem burzliwej historii Śląska, w której przeplatały się wpływy polskie, czeskie, austriackie i niemieckie.